Środa, 28 lipca 2021, tydzień parzysty (30)
activus
Uniwersytet Łódzki

Strona główna

SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ SENIOREM

Jaki moment w życiu człowieka należy uznać za początek starości?

W jakim momencie naszego życia stajemy się seniorami?

Kto to jest osoba starsza? 

W tradycyjnym sposobie odpowiedzi na powyższe pytania usiłuje się wskazać granicę wieku, obliczonego (od daty urodzenia); ona zdefiniuje początek starości.


W nowoczesnym sposobie odpowiedzi na powyższe pytania zakłada się, że starość nie powinna trwać dłużej niż 15 lat, ostatnich lat życia. W oparciu o nowoczesne podejście sformułowano definicję wieku prospektywnego1 (potencjalnego). Zgodnie z tą definicją:

       Sprawdź, czy jesteś już seniorem/ seniorką

Każda z poniższych Tablic trwania życia (dane dla 2019 r.) zawiera dwie kolumny:

Lewą (W) – wiek aktualny, obliczony tradycyjnie, na podstawie daty urodzenia kobiety lub mężczyzny;

Prawą (Z), w której znajduje się oczekiwane dalsze trwanie życia, które ma przed sobą osoba w danym wieku kalendarzowym.

By sprawdzić, czy jestem już seniorem/ seniorką należy:

a/ odnaleźć w lewej kolumnie (W) dla mężczyzn lub lewej kolumnie (W) dla kobiet, swój aktualny wiek,

b/ sprawdzić w tym samym wierszu w prawej kolumnie (Z), jakie jest oczekiwane dalsze trwanie życia dla mojego wieku. Jeśli zgodnie z moim wiekiem sytuuję się w wierszach „podświetlonych” – jestem już seniorem/ seniorką.

 

MĘŻCZYŹNI

Wiek

(W)

Przeciętne dalsze trwanie życia w wieku  (z kolumny W)   (Z)  

KOBIETY

Wiek

(W)

Przeciętne dalsze trwanie życia w wieku  (z kolumny W)   (Z)
  0 lat 74,07   0 lat 81,75
  40 lat 35,80   40 lat 42,59
  45 lat 31,29   45 lat 37,80
  50 lat 26,99   50 lat 33,12
  55 lat 22,95   55 lat 28,56
  60 lat 19,26   60 lat 24,21
  61 lat 18,56   61 lat 23,37
  62 lata 17,89   62 lata 22,54
  63 lata 17,23   63 lata 21,72
  64 lata 16,58   64 lata 20,91
  65 lat 15,95   65 lat 20,10
  66 lat 15,34   66 lat 19,31
  67 lat 14,74   67 lat 18,53
  68 lat 14,15   68 lat 17,75
  69 lat 13,57   69 lat 16,99
  70 lat 12,99   70 lat 16,24
  71 lat 12,42   71 lat 15,49
  72 lata 11,86   72 lata 14,76
  73 lata 11,31   73 lata 14,04
  74 lata 10,76   74 lata 13,33
  75 lat 10,23   75 lat 12,63
  76 lat 9,70   76 lat 11,95
  77 lat 9,18   77 lat 11,28
  78 lat 8,67   78 lat 10,61
  79 lat 8,18   79 lat 9,96
  80 lat 7,70   80 lat 9,33
  81 lat 7,23   81 lat 8,71
  82 lata 6,79   82 lata 8,13
  83 lata 6,38   83 lata 7,58
  84 lata 6,00   84 lata 7,06
  85 lat 5,64   85 lat 6,59
  86 lat 5,31   86 lat 6,16
  87 lat 5,00   87 lat 5,75
  88 lat 4,70   88 lat 5,36
  89 lat 4,42   89 lat 5,00
  90 lat 4,14   90 lat 4,65
  91 lat 3,88   91 lat 4,33
  92 lata 3,64   92 lata 4,02
  93 lata 3,40   93 lata 3,74
  94 lata 3,19   94 lata 3,48
  95 lat 2,98   95 lat 3,23
  96 lat 2,80   96 lat 3,00
  97 lat 2,62   97 lat 2,79
  98 lat 2,45   98 lat 2,60
  99 lat 2,30   99 lat 2,42
  100 lat 2,15   100 lat 2,26

Źródło danych: Dziedzinowa Baza Wiedzy Demografia, Główny Urząd Statystyczny; gane dla roku 2019.

Wiersze „podświetlono” dla wieku przypadającego na moment, w którym średnie dalsze trwanie życia jest krótsze niż 15 lat. Czyli, osoby w takim wieku są osobami starszymi (seniorami), zgodnie z definicją wieku prospektywnego.

 1 Koncepcja wieku prospektywnego

Zgodnie z zasadą wieku prospektywnego, kobietę lub mężczyznę zalicza się do grupy osób starszych/ seniorów wówczas, gdy ich oczekiwane dalsze trwanie życia wynosi 15 lub mniej lat.

Taki pogląd został  sformułowany przez Sanderson’a i Scherbov’a już w 2008 r. Pogląd ten bazuje na definicji przyjmowanej przez wielu demografów, że okres wieku starszego (senioralnego) powinien trwać co najwyżej 15 lat (ostatnich lat życia).

Wiek kalendarzowy związany jest z liczbą lat, którą osoba już przeżyła, natomiast wiek prospektywny (potencjalny) oparty jest na liczbie lat, które jednostka może jeszcze przeżyć w swoim życiu.

Jeszcze trochę wyjaśnień.

Różne sposoby definiowania osób starszych/ seniorów.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) zdefiniowała w World Population Aging 2013 osoby starsze/ seniorów jako osoby w wieku 60 lat i więcej.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) określiła, że osoby starsze w krajach o rozwiniętej gospodarce są definiowane jako te w wieku 65 lat i więcej. WHO używa również innych definicji osoby starszej.

W Polsce, w ustawie z 11 września 2015 r. o osobach starszych zdefiniowano, że: osoba starsza to osoba, która ukończyła 60. rok życia. Definicja taka jest niedoskonała, bowiem stosowane są rozliczne odstępstwa od tej definicji, np.:

–       Minister Zdrowia zdefiniował seniorów uprawnionych do bezpłatnych leków dopiero po ukończeniu 75. roku życia;

–       zwolnienie z opłat za przejazdy środkami komunikacji miejskiej – najczęściej dla seniorów w wieku 70+;

–       i inne.

W Unii Europejskiej, Eurostat przyjmuje:

• osoby starsze – osoby w wieku 65 lat i więcej;

• osoby bardzo stare - osoby w wieku 85 lat i więcej.

Utożsamianie początku okresu starości/ okresu seniorskiego równocześnie z uzyskaniem uprawnień emerytalnych i rozpoczęciem pobierania świadczeń emerytalnych również nie jest dobrą definicją, bowiem:

–       jest wiele osób pobierających emeryturę i ciągle aktywnych zawodowo lub społecznie - czy można je określać, że są seniorami - zobacz prezentację z konferencji: http://www.activus.uni.lodz.pl/wgrane_pliki/kiedy-zaczyna-sie-starosc_01_chalas.pdf

–       kobiety uzyskują uprawnienia emerytalne po ukończeniu 60. roku życia, zaś mężczyźni po ukończeniu 65. roku życia; czy zatem, mężczyzna 61, 62, 63, 64-letni jest seniorem, czy jeszcze nie?

–       w wielu zawodach, lub po ukończeniu pracy zawodowej w szczególnych warunkach, lub wskutek uprawnień specjalnych, uprawnienia emerytalne uzyskują osoby przed ukończeniem 60. roku życia; czy zatem np. osoba w wieku 52 lat lub 58 lat, pobierająca emeryturę, jest seniorem czy nie?

Wszystkie wyżej wskazane sposoby definiują osoby starsze/ seniorów według granicy wieku chronologicznego.

Bibliografia,

dla tych którzy zechcą pogłębić wiedzę o wieku prospektywnym albo zweryfikować zamieszczone na tej stronie informacje.

Aging Demographic Data Sheet 2020, IIASA, https://iiasa.ac.at/web/home/research/researchPrograms/WorldPopulation/PublicationsMediaCoverage/ModelsData/AgingDemDataSheet2020.pdf

Gratton L., Scott A.100-letnie życie, Kurhaus Publishing, 2017

Growing Old in America: Expectations vs. Reality, Pew Research Center (2009), https://www.pewsocialtrends.org/2009/06/29/growing-old-in-america-expectations-vs-reality

Kotowska I., wywiad TVN24, 9.02.2019 r. Najwięcej zgonów w Polsce od II wojny światowej. A liczba urodzeń spada, https://tvn24bis.pl/z-kraju,74/demografia-polski-ekspert-sgh-i-pan-o-programie-500-plus,908039.html

Murkowski R. Metody pomiaru zaawansowania procesu starzenia się ludności, 2017, „Humanities and Social Sciences”,  tom 23 (XXIII), nr 25 (3),  s.213 ̶ 29.

Sanderson W., Scherbov S. Rethinking Age and Aging, “Population Bulletin”, tom 63, nr 4,   https://www.prb.org/wp-content/uploads/2008/12/63.4aging.pdf

 

* Powyżej, na całej stronie określenia osoba starsza i senior/ka używane są zamiennie.

Do góry ^^
wersja do druku

partnerzy_asa.jpglogotyptm_sss.jpgldk_logo_s.jpgteatr.im_.s.jaracza_logo_male_s.jpglogo_pttk_lodz_ss.jpg
Copyright © 2015 Fundacja Activus
strony internetowe Łódź